Anlamı
çok üzülmek, üzüntüsünden dövünmek:
'Tanrıça Hebe çaresiz kalmış, saçını başını yoluyordu.' -S. F. Abasıyanık.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, çok üzülmek, çaresizlik içinde dövünmek ve yaşanan olayın etkisiyle büyük bir keder duymak anlamında kullanılır. Duygunun şiddeti öylesine büyüktür ki kişi sanki üzüntüsünden kendine zarar verecek noktaya gelmiş gibi anlatılır. Elbette burada çoğu zaman mecazlı bir kullanım vardır; amaç, üzüntünün derecesini güçlü biçimde göstermektir. Günlük hayatta kayıp, başarısızlık, büyük hayal kırıklığı, pişmanlık veya beklenmedik kötü haberler için sıkça kullanılır. Deyim, sıradan bir üzülmeden çok daha yoğun bir duygusal çöküşü ve dövünmeyi çağrıştırır. Türkçede acıyı, pişmanlığı ve büyük üzüntüyü dramatik bir dille anlatan etkili deyimlerden biridir. Özellikle kişinin elinden bir şey gelmediği hâlde yaşanan sonuca kahrolduğu durumlarda bu ifade, duygunun ağırlığını çok net biçimde yansıtır.
Örnek Cümleler
- Sonucu görünce saçını başını yoldu.
- Yılların emeği boşa gidince adam saçını başını yoldu.
- Haberi duyunca herkes saçını başını yoldu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çoğu zaman hayır; mecazlı biçimde çok büyük üzüntü ve çaresizliği anlatmak için kullanılır. Duygunun şiddeti öylesine büyüktür ki kişi sanki üzüntüsünden kendine zarar verecek noktaya gelmiş gibi anlatılır.
Yoğun üzüntü, pişmanlık, çaresizlik ve olan biteni geri çevirememe hissi öne çıkar. Elbette burada çoğu zaman mecazlı bir kullanım vardır; amaç, üzüntünün derecesini güçlü biçimde göstermektir.
Evet, abartılı bir güç taşır ve bu yüzden duygunun büyüklüğünü vurgulamak için etkili olur. Günlük hayatta kayıp, başarısızlık, büyük hayal kırıklığı, pişmanlık veya beklenmedik kötü haberler için sıkça kullanılır.