Anlamı
gürültü patırtı yapmak:
'Amma da şamata ettin be çorbacı, dedi.' -H. Taner. 'Haykırarak, şamata kopararak, yarı havada, yarı yerde koşup kendilerini çeşmenin yalaklarına atarlardı.' -R. H. Karay.
Detaylı Açıklama
Şamata etmek, yüksek sesle bağırıp çağırarak gürültü patırtı yapmak, ortalığı velveleye vermek anlamına gelir; şamata koparmak biçiminde de kullanılır. Bir grup insanın hep birlikte bağrışması, çocukların çığlık çığlığa oynaması, bir eğlence ortamının gürültüye boğulması bu sözle anlatılır. Şamata, çoğu zaman neşeli bir kalabalığın çıkardığı hareketli bir gürültüdür; ama kimi zaman kavga, itiş kakış gibi hoş olmayan bir karışıklığı da imleyebilir. Söz, sessizliğin karşıtı olarak yüksek sesli, hareketli, curcunalı bir ortamı betimler. Bir düğünde, bir çocuk bahçesinde ya da kalabalık bir meydanda kopan gürültü şamata etmekle anlatılır. Kimi zaman bir eğlence, kimi zaman bir rahatsızlık söze sinebilir. Yüksek sesle bağırıp çağırarak gürültü patırtı yapmayı, ortalığı velveleye vermeyi anlatan bir deyimdir.
Şamata Etmek (koparmak) Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Çocuklar bahçede öyle şamata ettiler ki komşular pencereye çıkıp baktı.
- Maçı kazanınca taraftarlar sokaklarda sabaha kadar şamata etti, hiç susmadılar.
- Amma da şamata ettiniz; biraz sessiz olun, bütün mahalleyi ayağa kaldırdınız.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır. Şamata çoğu zaman neşeli bir kalabalığın çıkardığı hareketli bir gürültüdür; bir düğünün, bir oyunun coşkusu olabilir. Ancak kimi zaman kavga, itiş kakış gibi hoş olmayan bir karışıklığı da imler. Söz, bağlama göre hem sevinçli hem rahatsız edici bir gürültüyü anlatabilir.
Sessizliğin karşıtı olarak yüksek sesli, hareketli, curcunalı bir ortamı betimler. Bir düğünde, bir çocuk bahçesinde ya da kalabalık bir meydanda kopan gürültü buna örnektir. Ortak nokta, ortamın bağrışma ve patırtıyla dolup taşmasıdır.
Evet, ikisi aynı anlamdadır. Şamata etmek de şamata koparmak da gürültü patırtı yapmayı, ortalığı velveleye vermeyi anlatır. İki söz birbirinin yerine kullanılır; koparmak biçimi, gürültünün aniliğini ve şiddetini biraz daha öne çıkarır.