Anlamı
temiz soydan gelen kişi, her durumuyla soyluluğunu gösterir.
Detaylı Açıklama
Soy asma, soyuna çeker; geleneksel anlayışta, bir kişinin ailesinden ve yetiştiği çevreden aldığı iyi özellikleri davranışlarında göstereceğini anlatır. Atasözü eski dilde soy ve asalet kavramlarıyla kurulmuş olsa da, bugün daha dikkatli yorumlanmalıdır: insanın değeri kökeniyle değil, davranışıyla ölçülür. Bu söz daha çok birinin görgüsünü, cömertliğini ya da terbiyesini ailesinden gördüğü iyi örneklere bağlamak için kullanılır. Asma benzetmesi anlamı somutlaştırır; asma nasıl kökünden beslenip filiz verirse, insan da çocukluğunda gördüğü davranışlardan etkilenir. Sözün eski biçimindeki soy vurgusu sınıfsal ya da dışlayıcı biçimde kullanılmamalıdır. Doğru bağlamda, aileden ve çevreden gelen olumlu terbiyenin davranışa yansımasını anlatan geleneksel bir gözlem olarak anlaşılır; kesin ve değişmez bir karakter hükmü gibi sunulması doğru olmaz.
Soy Asma, Soyuna Çeker Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Dedesi de herkesin yardımına koşardı; onun bu cömertliğini görenler soy asma, soyuna çeker dedi.
- Zor günde bile ölçüsünü bozmadı; ailesinden gördüğü terbiyeyi düşününce soy asma, soyuna çeker sözü akla geliyor.
- Bu sözü sınıf üstünlüğü için değil, iyi örneğin kuşaktan kuşağa geçmesini anlatmak için kullandı: soy asma, soyuna çeker.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Asmanın kendi kökünden beslenip filiz vermesini. Benzetme, insanın da ailesinden ve yetiştiği çevreden etkilenebileceğini somutlaştırır. Bugün bu söz, kalıtsal bir üstünlük iddiası gibi değil, iyi örneklerin davranışa yansıması olarak yorumlanmalıdır.
Birinin ailesinden ya da çevresinden gördüğü iyi davranışları sürdürdüğü düşünüldüğünde. Nezaket, cömertlik ya da ölçülülük gibi özellikler aile terbiyesiyle ilişkilendirildiğinde söylenir. Ancak köken üzerinden üstünlük kurmak için kullanılmamalıdır.
Aileden ve yetişme çevresinden gelen etkilerin davranışta görünebileceği. Eski dilde soy vurgusuyla kurulsa da bugün daha çok iyi örneklerin kuşaktan kuşağa aktarılması anlamında okunmalıdır. Kişinin değerini kökenine indirgemek doğru değildir.