Anlamı
suçunu bilerek bundan utanarak:
'Hele süt dökmüş kedi gibi susmaktan ne çıkar?' -N. Uygur.
Detaylı Açıklama
Süt dökmüş kedi gibi, bir suç ya da kabahat işlediğini bilen kişinin utanç ve çekingenlikle sinmiş, boynu bükük, ağzını açamaz hâlini anlatır. Benzetme, sahibinin sütünü döküp yakalanan, köşeye büzülüp suçluluk içinde bekleyen kedi görüntüsünden gelir. Söz, insanın yanlışını bildiği için başını kaldıramaması, sesini çıkaramaması, mahcup bir sessizliğe gömülmesi durumunu betimler. Bir kabahat yapıp yakalanan, azarlanmayı bekleyen kişinin o ezik, çekingen tavrı bu söze örnektir. Söz belirgin bir suçluluk ve utanç yansıtır; kişi kendini savunamaz, sinmiş bir hâlde bekler. Genellikle bir eleştiri değil, bir durum betimi olarak kullanılır; suçunu bilenin nasıl büzülüp kaldığını, o sessiz mahcubiyeti çarpıcı bir görüntüyle gözler önüne serer.
Süt Dökmüş Kedi gibi Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Kırdığı vazoyu saklamaya çalışırken yakalanınca süt dökmüş kedi gibi köşeye büzülüp kaldı.
- Yalanı ortaya çıkan çocuk, süt dökmüş kedi gibi başını önüne eğip hiç sesini çıkarmadı.
- Bütün gün ortalıkta caka satan adam, hatası anlaşılınca süt dökmüş kedi gibi oldu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Sahibinin sütünü döküp yakalanan, sonra köşeye büzülüp suçluluk içinde bekleyen kedi görüntüsüne dayanır. Kedinin o ezik, çekingen hâli, yanlışını bilen insanın sinmiş, boynu bükük tavrına benzetilir; böylece söz suçluluğu somut bir imgeyle anlatır.
Suçunu bildiği için başını kaldıramaz, sesini çıkaramaz. Kendini savunmaya girişmez; mahcup, çekingen bir sessizliğe gömülür. Azarlanmayı bekleyen, köşesine çekilmiş, ezik bir tavır sergiler. Söz tam olarak bu utangaç ve sinmiş hâli betimler.
Anlamları çok yakındır; ikisi de suçunu bilip utanmayı anlatır. Süt dökmüş kedi gibi bir durumu, bir hâli betimler; süt dökmüş kediye dönmek ise o hâle geçişi, mahcup duruma düşme anını vurgular. Biri durumu, diğeri değişimi öne çıkarır.