Anlamı
suçunu bilerek bundan utanmak:
'İş söze döküldü mü nedense tutuklaşıyor, süt dökmüş kediye dönüyordu.' -A. İlhan.
Detaylı Açıklama
Süt dökmüş kediye dönmek, o ana kadar rahat, hatta çalımlı olan bir kimsenin, bir kabahati ortaya çıkınca birdenbire utançla sinmesi, mahcup ve çekingen bir hâle bürünmesi anlamına gelir. Söz, bir suç ya da yanlış anlaşıldığında kişinin tavrındaki ani değişimi vurgular; kendinden emin görünen biri, hatası anlaşılınca büzülüp kalır. Benzetme yine sütünü döküp yakalanan, köşeye sinen kedi görüntüsünden gelir. Bir kimsenin yalanı, hilesi ya da hatası açığa çıkınca sesini kesip boynunu bükmesi bu söze örnek gösterilebilir. Suçluluğun getirdiği ani bir küçülme, bir mahcubiyet sözün özünü oluşturur. Süt dökmüş kedi gibi bir durumu betimlerken bu deyim, o duruma düşme anını, tavrın birdenbire değişişini öne çıkarır; kişinin nasıl sindiğini, çalımının nasıl söndüğünü canlı biçimde anlatır.
Süt Dökmüş Kediye Dönmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Palavrası ortaya çıkınca o mağrur adam bir anda süt dökmüş kediye döndü.
- Kopya çektiği anlaşılan öğrenci, öğretmenin bakışı altında süt dökmüş kediye dönüverdi.
- Az önce yüksekten atan çocuk, annesi gerçeği öğrenince süt dökmüş kediye döndü.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kişinin rahat, kendinden emin, hatta çalımlı hâlinden birdenbire utançla sinmiş, mahcup bir hâle geçişini vurgular. Bir kabahat ortaya çıktığında tutumun ani biçimde değişmesi, çalımın sönüp yerini çekingenliğe bırakması söze özgü asıl noktadır.
Bir kimsenin yalanı, hilesi ya da hatası açığa çıktığı durumlarda söylenir. O ana dek rahat görünen kişi, suçu anlaşılınca sesini keser, boynunu büker. Söz bu mahcup düşme anını, suçluluğun getirdiği ani küçülmeyi anlatmak için kullanılır.
İkisi de suçunu bilip utanmayı anlatır. Süt dökmüş kedi gibi durgun bir durumu, bir hâli betimler; süt dökmüş kediye dönmek ise o hâle geçişi, tavrın değişme anını öne çıkarır. Biri sonucu, diğeri o sonuca varış anını vurgular.