Anlamı
çok yalvarmak:
'Hasta olurlarsa hastaneye götürür, doktorlara, hademelere yalvar yakar olurmuş.' -R. N. Güntekin.
Detaylı Açıklama
Yalvar yakar olmak, bir kimseye çok yalvarmak, ısrarla rica etmek demektir. İkileme yalvarmanın süresini ve yoğunluğunu belirtir; tek bir rica değil, üst üste yinelenen bir yakarış söz konusudur. Kişi genellikle çaresiz kaldığı için bu duruma düşer. Reşat Nuri Güntekin'in hastane koridorlarında doktorlara ve hademelere yalvar yakar olan kimseyi anlatan cümlesi bu hâli gösterir. Deyim çoğunlukla acil bir ihtiyaç, bir hastalık ya da geçim sıkıntısı bağlamında geçer. Sözde yalvaranın küçük düşürülmesi yoktur; anlatılan, koşulların onu buna zorlamasıdır. Yakar sözcüğü buradaki içten ve umutsuz tonu güçlendirir. Deyim, karşı tarafın kolay ikna olmadığını da ima eder. Bu yüzden söz çoğu zaman bir çaresizlik anlatımı olarak duyulur. Söz, ısrarla ve umutsuzca rica etmeyi anlatır.
Yalvar Yakar Olmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Oğlunun tedavisi için hastanede günlerce yalvar yakar oldu, sonunda sıra geldi.
- İşini kaybetmemek adına yalvar yakar olmaktan başka bir yol bulamadı.
- Kapı kapı dolaşıp yalvar yakar olduğu hâlde kimseden yardım göremedi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir kimseye çok yalvarmak, ısrarla rica etmek demektir. İkileme yalvarmanın süresini ve yoğunluğunu belirtir; tek bir rica değil, üst üste yinelenen bir yakarış söz konusudur. Kişi genellikle çaresiz kaldığı için bu duruma düşer.
Çoğunlukla acil bir ihtiyaç, bir hastalık ya da geçim sıkıntısı bağlamında geçer. Hastane koridorlarında, resmî kapılarda ve iş kapısında sıkça duyulur. Ortak nokta, kişinin başka bir yolu kalmamış olmasıdır.
Düşürmez. Sözde yalvaranın aşağılanması yoktur; anlatılan, koşulların onu buna zorlamasıdır. Bu yüzden deyim çoğu zaman bir suçlama değil, bir çaresizlik anlatımı olarak duyulur. Anlatılan, kişinin kusuru değil içine düştüğü darlıktır.