Anlamı
pişman olmak:
'Herife bir tokat yahut bir yumruk yerleştiremediğine bile yandı durdu.' -P. Safa.
Detaylı Açıklama
Yanıp durmak, bir şey için sürekli pişmanlık duymak demektir. Deyimde pişmanlık bir an değil, uzayıp giden bir hâl olarak anlatılır; durmak fiili bu sürekliliği verir. Peyami Safa'nın yapamadığı bir davranış için yanıp duran kişiyi anlatan cümlesi bu kullanımı gösterir. Kişi olup biteni aklından çıkaramaz, aynı sahneyi tekrar tekrar düşünür. Pişmanlık çoğunlukla yapılamamış bir şeye yöneliktir; söylenmeyen söz, atılmayan adım, kaçırılan fırsat. Deyim içe dönük bir duyguyu anlatır; kişi bunu çoğu zaman dile getirmez. Bu yönüyle sızlanmayı anlatan benzer kalıplardan ayrılır. Orada duygu dışarı dökülür, burada içeride kalır. Söz bu yüzden sessiz bir hüzün taşır. Deyim, sürüp giden bir pişmanlığı anlatır.
Yanıp Durmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- O gün söyleyemediği sözler için yıllarca içinden yanıp durmaktan kurtulamadı.
- Fırsatı kaçırdığına yanıp durmak yerine yeni bir yol aramaya karar verdi.
- Babasına vedaya yetişemediği için uzun süre yanıp durduğunu kimseye söylemedi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir şey için sürekli pişmanlık duymak demektir. Deyimde pişmanlık bir an değil, uzayıp giden bir hâl olarak anlatılır. Durmak fiili bu sürekliliği verir. Kişi aynı sahneyi tekrar tekrar düşünür.
Çoğunlukla yapılamamış bir şeye yöneliktir. Söylenmeyen söz, atılmayan adım ya da kaçırılan fırsat bu duyguyu doğurur. Kişi olup biteni aklından çıkaramaz, aynı sahneyi tekrar tekrar düşünür.
Aynı değildir. Yanıp durmak içe dönük bir duyguyu anlatır; kişi pişmanlığını çoğu zaman dile getirmez. Yanıp yakılmak ise sızlanmayı, yani duygunun dışarı dökülmesini karşılar. Biri sessiz, öteki sesli bir duygudur.