Anlamı
yataktan kalkamayacak kadar hasta olmak:
'Daha on yaşımda yokken annem yatağa düşmüştü.' -S. M. Alus.
Detaylı Açıklama
Yatağa düşmek, yataktan kalkamayacak kadar hasta olmak demektir. Düşmek fiili buradaki aniliği belirtir; kişi ayaktayken birden yatar duruma gelir. Sermet Muhtar Alus'un daha on yaşına gelmeden annesinin yatağa düştüğünü anlatan cümlesi bu kullanımı gösterir. Deyimde özne hastalanan kişidir; hastalık onun başına gelmiştir. Yataklara düşmek biçimiyle de söylenir ve o zaman durum daha ağır anlatılmış olur. Söz çoğunlukla üzüntüyle, bir haber verilirken kullanılır. Deyim hastalığın türünü belirtmez, yalnızca sonucunu bildirir. Yatağa düşen kimse gündelik işlerini sürdüremez. Halk dilinde ve edebî metinlerde sıkça geçer. Söz, hastalanıp yatağa bağlı kalmayı anlatır. Deyimin halk dilinde bu kadar yaygın olması, hastalığın herkesin başına gelebilmesiyle ilgilidir. Söz bu yüzden hem sıradan hem ağır durumlar için kullanılır.
Yatağa (yataklara) Düşmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Ağır bir soğuk algınlığından sonra günlerce yatağa düşüp işine gidemedi.
- Annesi yatağa düşünce evin bütün işleri birden ablasının üstüne kalmıştı.
- Yatağa düşen komşularına bütün mahalleli sırayla sıcak yemek götürmeye başladı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Yataktan kalkamayacak kadar hasta olmak demektir. Düşmek fiili buradaki aniliği belirtir; kişi ayaktayken birden yatar duruma gelir. Deyimde özne hastalanan kişidir. Hastalık kişinin başına gelmiştir.
Yataklara düşmek biçiminde söylendiğinde durum daha ağır anlatılmış olur. Çoğul kullanım hastalığın uzunluğunu ve şiddetini sezdirir. Anlam aynı kalır, yalnızca vurgu artar; hastalığın süresi daha uzun sezdirilir.
Bildirmez, yalnızca sonucunu anlatır. Yatağa düşen kimsenin gündelik işlerini sürdüremediği bilinir ama hastalığın adı söze girmez. Bu yüzden söz, hastalığın türü ne olursa olsun rahatça kullanılır.