Anlamı
hasta olan eceli gelmemişse ölmez; sapasağlam biri de eceli gelmişse sağlıklıyken ölüverir.
Detaylı Açıklama
Yatan ölmez, yeten ölür sözü hastalık ile ayrılığın birbirine bağlı olmadığını anlatır. Uzun süre hasta yatan biri iyileşebilir, sağlıklı görünen biri ise beklenmedik bir anda aramızdan ayrılabilir. Bu söyleyiş, aynı atasözünün kısaltılmış biçimidir; uzun biçimde geçen eceli sözcüğü burada düşmüştür. Kısalma sözü daha vurgulu kılar; yatan ile yeten arasındaki ses benzerliği söyleyişe ritim katar. Bu yüzden kısa biçim halk arasında daha çabuk yerleşmiştir. Anlam bakımından iki söyleyiş arasında bir fark yoktur. Söz bir avuntu olarak, ağır hasta yakınlarına umut vermek için söylenir. Aynı zamanda geleceğin bilinemezliğini hatırlatır. Kalıp yöresel konuşmalarda sıkça duyulur. Söz, sağlık durumunun sonucu belirlemediğini anlatır. Kalıp yöresel konuşmalarda bugün de sıkça duyulur.
Yatan Ölmez, Yeten Ölür Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Hastanın iyileştiğini duyunca yatan ölmez, yeten ölür deyip birlikte rahatladılar.
- Yatan ölmez yeten ölür sözünü annesinden çocukluğunda çok kez duymuştu.
- Yatan ölmez yeten ölür deyip hasta yakınlarına biraz olsun umut vermeye çalıştı.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Hastalık ile ayrılığın birbirine bağlı olmadığını anlatır. Uzun süre hasta yatan biri iyileşebilir, sağlıklı görünen biri ise beklenmedik bir anda aramızdan ayrılabilir. Söz geleceğin bilinemezliğini hatırlatır.
Anlam bakımından fark yoktur. Bu biçim kısaltılmış söyleyiştir; uzun biçimde geçen eceli sözcüğü burada düşmüştür. Kısalma sözü daha vurgulu ve akılda kalıcı kılar; anlam ise iki biçimde de aynıdır.
Yatan ile yeten arasındaki ses benzerliği söyleyişe ritim kattığı için yaygınlaşmıştır. Bu ritim sözü kolay söylenir ve kolay hatırlanır duruma getirmiştir. Yöresel konuşmalarda sıkça duyulur.