Anlamı
1) yazın keyifli yerlerde tembel tembel oturan kışın yiyecek bulamaz; 2) gençliğinde kazanç peşinde koşmayıp zevke dalan hastalığında veya ihtiyarlığında perişan olur.
Detaylı Açıklama
Yazın gölge hoş, kışın çuval boş sözü iki anlamda kullanılır. Birincisi yazın keyifli yerlerde tembel tembel oturan kimsenin kışın yiyecek bulamayacağını anlatır. İkincisi gençliğinde kazanç peşinde koşmayıp zevke dalan kimsenin ileri yaşında zorlanacağını bildirir. Atasözü gölgenin rahatlığı ile çuvalın boşluğunu karşı karşıya koyar. Gölge o an hoştur ama karşılığı ödenmemiştir. Çuval burada ambarı, yani biriktirileni temsil eder; boş çuval hazırlıksızlığın işaretidir. Söz bu yönüyle tembelliğin bedelini anlatır ve uyarı niteliği taşır. Aynı temadaki kimi atasözleri çalışanın kazancını vurgularken bu söz çalışmayanın kaybını gösterir. Kısa ve uyaklı yapısı akılda kalmasını kolaylaştırır. Söz, yazın rahatına bakanın kışın darlık çekeceğini anlatır. Söz yalnızca yiyeceği değil, genel geçim rahatını da kapsar.
Yazın Gölge Hoş, Kışın Çuval Boş Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Bütün yaz gezip tozanlara yazın gölge hoş, kışın çuval boş dediler.
- Yazın gölge hoş kışın çuval boş sözünü hatırlayıp hasada erken başladı.
- Hazırlık yapmayanların hâlini görünce yazın gölge hoş, kışın çuval boş.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
İki anlamı vardır. Birincisi yazın tembel tembel oturan kimsenin kışın yiyecek bulamayacağını anlatır. İkincisi ise gençliğinde kazanç peşinde koşmayanın ileri yaşında zorlanacağını bildirir. Söz her iki durumda da tembelliğin bedelini gösterir.
Ambarı, yani biriktirileni temsil eder. Boş çuval hazırlıksızlığın, elde bir şey kalmamış olmanın işaretidir. Atasözü gölgenin rahatlığı ile çuvalın boşluğunu karşı karşıya koyar; biri o anki keyfi, öteki ödenmemiş bedeli anlatır.
Aynı temadaki kimi atasözleri çalışanın kazancını vurgular. Bu söz ise tersinden yaklaşır; çalışmayanın kışın düşeceği darlığı gösterir. Kısa ve uyaklı yapısı da akılda kalmasını kolaylaştırır.