Anlamı
aceleyle, telaşla:
'Kızım çıldırdın mı? Böyle yel yeperek yelken kürek, sağını solunu görmeden nereye gidiyorsun?' -H. R. Gürpınar.
Detaylı Açıklama
Yel yeperek yelken kürek, büyük bir aceleyle ve telaşla anlamında kullanılan bir sözdür. Kalıp dört sözcüğü ses benzerliğiyle art arda dizerek koşuşturmayı duyurur; söyleyiş bile telaşlıdır. Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın sağını solunu görmeden yel yeperek yelken kürek giden kişiye seslenen cümlesi bu kullanımı gösterir. Sözde yalnızca hız değil, bir dikkatsizlik de bulunur; kişi çevresini görmeden ilerler. Kalıp çoğunlukla uyarı amacıyla söylenir. Aceleyle çıkan, hazırlıksız yola koyulan ya da düşünmeden harekete geçen kimse için kullanılır. Yelken ve kürek denizcilikten gelen sözcüklerdir; ikisi birden anılınca bütün gücün kullanıldığı anlaşılır. Kalıp halk dilinde canlılığını korur. Söz, telaş içinde ve düşünmeden koşuşturmayı anlatır. Kalıp halk dilinde canlılığını korur ve çoğunlukla uyarı amacıyla söylenir.
Yel Yeperek Yelken Kürek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Nereye gittiğini bile bilmeden yel yeperek yelken kürek kapıdan fırladı.
- Yel yeperek yelken kürek koşturmak yerine biraz durup düşünmesini istediler.
- Sabah alarmı duymayınca yel yeperek yelken kürek işe yetişmeye çalıştı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Büyük bir aceleyle ve telaşla anlamında kullanılan bir sözdür. Sözde yalnızca hız değil, bir dikkatsizlik de bulunur; kişi çevresini görmeden ilerler. Kişi çevresini görmeden ilerler.
Dört sözcüğü ses benzerliğiyle art arda dizerek koşuşturmayı duyurur; söyleyiş bile telaşlıdır. Bu yapı kalıbı akılda kalıcı ve canlı kılar. Söyleyişin kendisi bile anlatılan telaşı yansıtır.
İkisi de denizcilikten gelen sözcüklerdir. Birlikte anılınca bütün gücün aynı anda kullanıldığı anlaşılır. Kalıp bu yüzden ölçüsüz bir çabayı da sezdirir. Bu birleşim ölçüsüz bir çabayı da sezdirir.