Anlamı
çok utanıp sıkılmak veya kahrolmak:
'O kahkaha nöbetlerinden birini tatmak üzere olduğunu hissediyor, yerlere geçiyordum.' -R. N. Güntekin.
Detaylı Açıklama
Yerlere geçmek, çok utanıp sıkılmak ya da kahrolmak demektir. Reşat Nuri Güntekin'in kahkaha nöbetlerinden birini tatmak üzere olduğunu hissedip yerlere geçtiğini anlatan cümlesi bu kullanımı gösterir. Kalıp utanma ailesinin çoğul biçimidir; yerin dibine geçmek söyleyişindeki tekil yer burada çoğullaşmıştır. Bu çoğullaşma abartıyı artırır; kişi tek bir yere değil, âdeta her yere gömülmek ister. Kalıbın ikinci yanı, yalnızca utanmayı değil kahrolmayı da kapsamasıdır. Bu yönüyle söz, duygunun ağırlığını öne çıkarır. Ailedeki diğer söyleyişler gibi bu kalıp da ortadan kaybolma isteğine dayanır. Kalıp edebî metinlerde ve gündelik konuşmada geçer. Söz, utanç ya da üzüntüden yok olmak istemeyi anlatır. Kalıp edebî metinlerde ve gündelik konuşmada geçer; çoğul kullanım duyguyu daha da büyütür.
Yerlere Geçmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Herkesin önünde yanlışı ortaya çıkınca utancından resmen yerlere geçmek istedi.
- Gülmemek için kendini zor tutuyor, bir yandan da yerlere geçiyordu.
- Söylediklerinin duyulduğunu anlayınca yerlere geçtiğini bize sonradan kendisi itiraf etti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çok utanıp sıkılmak ya da kahrolmak demektir. Kalıp yalnızca utanmayı değil, üzüntüden ezilmeyi de kapsar. Bu yönüyle duygunun ağırlığını öne çıkarır. Kişi hem utanır hem ezilir. Kalıp duygunun ağırlığını öne çıkarır.
Abartıyı artırır. Yerin dibine geçmek söyleyişindeki tekil yer burada çoğullaşmıştır; kişi tek bir yere değil, âdeta her yere gömülmek ister. Kişi âdeta her yere gömülmek ister. Bu çoğullaşma abartıyı artırır.
Hepsi ortadan kaybolma isteğine dayanır. Aradaki fark abartının derecesinde ve seçilen görüntüdedir. Bu kalıpta çoğul kullanım duyguyu daha da büyütür. Aradaki fark abartının derecesinde ve seçilen görüntüdedir.