Anlamı
birdenbire heyecanlanmak veya korkmak:
'Odanın içinde birdenbire kızılca kıyamet kopmasın mı zavallı halamın yüreği yerinden oynamış.' -A. Ş. Hisar.
Detaylı Açıklama
Yüreği yerinden oynamak, birdenbire çok heyecanlanmak ya da korkmak demektir. Abdülhak Şinasi Hisar'ın odada birdenbire kızılca kıyamet kopunca zavallı halasının yüreğinin yerinden oynadığını anlatan cümlesi bu kullanımı gösterir. Kalıp yüreği oynamak deyiminin daha güçlü biçimidir; yerinden sözcüğü sıçramanın büyüklüğünü artırır. Yürek yalnızca oynamaz, âdeta bulunduğu yerden fırlar. Bu abartı korkunun ya da heyecanın şiddetini duyurur. Kalıp ani ve beklenmedik olaylar için kullanılır; büyük bir gürültü, kötü bir haber ya da ansızın beliren bir tehlike yüreği yerinden oynatır. Sözde çarpıntı ve şaşkınlık bir aradadır. Kalıp bu yönüyle yüreği yarılmak deyimine yakındır; ikisi de şiddetli korkuyu anlatır. Kalıp gündelik konuşmada yaygındır. Söz, ani ve şiddetli bir heyecanla sarsılmayı anlatır.
Yüreği Yerinden Oynamak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Ansızın kopan o büyük gürültüyle odadaki herkesin yüreği yerinden oynadı.
- Kaza haberini duyunca yüreği yerinden oynayan adam soluğu hastanede aldı.
- Kapı birden hızla çarpılınca yüreği yerinden oynayan kadın çığlık attı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Birdenbire çok heyecanlanmak ya da korkmak demektir. Kalıp yüreği oynamak deyiminin daha güçlü biçimidir; yerinden sözcüğü sıçramanın büyüklüğünü artırarak korkuyu şiddetlendirir. Yürek yalnızca oynamaz, âdeta yerinden fırlar.
Ani ve beklenmedik olaylar için kullanılır; büyük bir gürültü, kötü bir haber ya da ansızın beliren bir tehlike yüreği yerinden oynatır. Sözde çarpıntı ile şaşkınlık bir arada bulunur.
İki kalıp birbirine yakındır; ikisi de şiddetli korkuyu anlatır. Yüreği yerinden oynamakta bir fırlama, yüreği yarılmakta ise bir çatlama görüntüsü öne çıkar ve ikisi de abartılı söyleyişlerdir.