Anlamı
onuruna, gururuna önem vermeden bir şey istemek, utançla, utanarak istemek:
'Fakat ben boş ümitle insan avutmanın faydasından ziyade zararına inandığım için çok kere yüzümü kızdırır, açıkça mümkün değil derim.' -R. N. Güntekin.
Detaylı Açıklama
Yüzünü kızartmak, onuruna ve gururuna önem vermeden bir şey istemek, utanarak yalvarmak demektir. Kızdırmak biçimi de kullanılır. Reşat Nuri Güntekin'in boş umutla insan avutmanın zararına inandığı için çok kez yüzünü kızdırıp açıkça mümkün değil dediğini anlatan cümlesi bu kullanımı gösterir. Kalıptaki kızartmak fiili, utanınca yüze kan hücum edip kızarmasını göze almayı bildirir; kişi utanacağını bilir, ama yine de o işi yapar. Kalıp bir kararlılığı da anlatır; bir amaç uğruna utanç göze alınmaktadır. Kalıp yüz kızdırmak deyimiyle aynı anlama gelir. Yüzünü kızartan kimse çoğunlukla bir şey istemek, yardım dilemek ya da güç bir konuyu açmak zorundadır. Güntekin'in örneğinde ise kişi doğruyu söylemek için yüzünü kızdırır. Sözde bir fedakârlık sezilir. Söz, utanmayı göze alarak bir şey söylemeyi ya da istemeyi anlatır.
Yüzünü Kızartmak (kızdırmak) Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Çocuklarının parlak geleceği için gerektiğinde yüzünü kızartmaktan hiçbir zaman çekinmezdi.
- Doğruyu söylemek gerektiğinde yüzünü kızartıp açıkça mümkün değil demeyi göze alırdı.
- Bu konuyu açmak için biraz yüzünü kızartmak gerekse de sonunda konuşmaya karar verdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Onuruna ve gururuna önem vermeden bir şey istemek, utanarak yalvarmak demektir. Kalıptaki kızartmak fiili, utanınca yüze kan hücum edip kızarmasını göze almayı bildirir; kişi utanacağını bilir ama yapar.
Bir kararlılığı anlatır; bir amaç uğruna utanç göze alınmaktadır. Yüzünü kızartan kimse çoğunlukla bir şey istemek, yardım dilemek ya da güç bir konuyu açmak zorunda kaldığı için bunu yapar.
Yüzünü kızartmak, yüz kızdırmak deyimiyle aynı anlama gelir; ikisi de utanmayı göze almayı bildirir. Güntekin'in örneğinde kişi doğruyu söylemek için yüzünü kızdırır ve sözde bir fedakârlık sezilir.