Bağlaç olan ki, TDK Yazım Kılavuzu'na göre cümleleri veya sözcükleri bağlama göreviyle kullanıldığında ayrı yazılan bir sözcüktür. Ancak belki, çünkü, hâlbuki gibi 7 kelimede kalıplaşarak bitişik yazılır. Ki bağlacı büyük ünlü uyumuna girmez, her zaman "ki" şeklinde kalır. Noktalama işaretleri ile birlikte doğru kullanılmalı ve kesme işareti ile karıştırılmamalıdır.

1. Temel Kural

Bağlaç Olan ki Ayrı Yazılır

Bağlaç olan ki ayrı yazılır:

  • bilmem ki
  • demek ki
  • kaldı ki

"Türk dili, dillerin en zenginlerindendir; yeter ki bu dil, şuurla işlensin."

— Atatürk
Örnek Cümleler
  • Geçmiş zaman olur ki hayali cihan değer.
  • O kadar çalıştı ki sonunda başardı.
  • Gel de gör ki iş işten geçmiş.
  • Ne oldu ki bu kadar üzgünsün?

2. Kalıplaşmış Kelimeler (İstisnalar)

Bitişik Yazılan ki'ler

Birkaç örnekte ki bağlacı kalıplaşmış olduğu için bitişik yazılır:

Bitişik Yazılan Kalıplaşmış Kelimeler

  • belki
  • çünkü
  • hâlbuki
  • mademki
  • meğerki
  • oysaki
  • sanki
ℹ️ Bilgi Notu

çünkü sözünde ek aynı zamanda küçük ünlü uyumuna uymuştur. (çün + kü → çünkü)

✅ Doğru Kullanımlar

  • Belki yarın gelirim.
  • Çünkü çok yorgunum.
  • Hâlbuki ona söylemiştim.
  • Mademki biliyorsun, söyle.
  • Sanki hiç olmamış gibi.

❌ Yanlış Kullanımlar

  • Bel ki yarın gelirim.
  • Çün kü çok yorgunum.
  • Hâlbu ki ona söylemiştim.
  • Madem ki biliyorsun, söyle.
  • San ki hiç olmamış gibi.

3. Şüphe ve Pekiştirme Görevinde ki

Şüphe ve Pekiştirme Amaçlı ki Ayrı Yazılır

Şüphe ve pekiştirme göreviyle kullanılan ki sözü de ayrı yazılır:

  • Ders bitti, zil çaldı mı ki? (şüphe)
  • Seni öyle göreceğim geldi ki. (pekiştirme)
  • O kadar güzeldi ki anlatamam. (pekiştirme)
  • Ne biliyorsun ki? (şüphe)

4. Bağlaç mı, Aitlik Eki mi?

Nasıl Ayırt Edilir?

Bağlaç olan ki ile aitlik eki olan -ki farklıdır:

📝 Bağlaç ki (Ayrı)

Cümleleri veya öğeleri bağlar:

  • "Biliyorum ki başaracaksın."
  • "Demek ki gelecekmiş."
  • "Öyle yoruldum ki..."

📎 Aitlik Eki -ki (Bitişik)

Yer veya zaman bildirir (bulunma durumu eki -da/-de ile birlikte kullanılır):

  • "Duvardaki resim" (duvarda + ki)
  • "Yarınki toplantı" (yarın + ki)
  • "Seninki daha güzel" (senin + ki)

Bağlaç ki ve Aitlik Eki -ki Karşılaştırması

Özellik Bağlaç ki (Ayrı) Aitlik Eki -ki (Bitişik)
Yazılış Ayrı yazılır Bitişik yazılır
Görev Cümleleri/öğeleri bağlar Yer veya zaman bildirir
Test Çıkarılınca cümle bozulur Çıkarılınca anlam değişir
Ünlü uyumu Her zaman "ki" olarak kalır Her zaman "ki" olarak kalır
Örnek Biliyorum ki başaracaksın. Duvardaki resim güzel.
⚠️ Kolay Hatırlama Yöntemi

"ki" çıkarıldığında cümle anlamsızlaşıyorsa → Ayrı yazılır (bağlaç)

"ki" bir yere veya zamana ait olduğunu gösteriyorsa → Bitişik yazılır (aitlik eki)

5. Yaygın Hatalar

❌ Yanlış Yazımlar

  • Demekki gelecek.
  • Bilmemki ne yapacağım.
  • Kaldıki söyledim.
  • Bel ki yarın.
  • Halbuki söyledim. (düzeltme işareti ile hâlbuki olmalı)

✅ Doğru Yazımlar

  • Demek ki gelecek.
  • Bilmem ki ne yapacağım.
  • Kaldı ki söyledim.
  • Belki yarın.
  • Hâlbuki söyledim.

🎯 Mini Alıştırma

Aşağıdaki cümlelerde ki'nin yazılışını belirleyin (ayrı mı, bitişik mi?):

  1. Demek ___ yarın geleceksin. (ki)
  2. ___ sen de gelirsin. (Belki)
  3. ___ ona söyledim. (Hâlbuki / Hâlbu ki)
  4. O kadar güzeldi ___ anlatamam. (ki)
  5. ___ gelseydin, görürdün. (Mademki / Madem ki)

7. Sıkça Sorulan Sorular

ki ayrı mı yazılır bitişik mi?

TDK'ye göre bağlaç olan ki ayrı yazılır: "demek ki", "bilmem ki", "kaldı ki". Ancak belki, çünkü, hâlbuki, mademki, meğerki, oysaki ve sanki kalıplaşmış oldukları için bitişik yazılır.

Bağlaç ki ile aitlik eki -ki nasıl ayırt edilir?

Bağlaç olan ki cümleleri bağlar ve ayrı yazılır: "Biliyorum ki başaracaksın." Aitlik eki -ki ise yer veya zaman bildirir ve bitişik yazılır: "duvardaki", "yarınki", "seninki".

çünkü ayrı mı yazılır?

Hayır, TDK'ye göre "çünkü" bitişik yazılır. Kalıplaşmış bir kelimedir ve küçük ünlü uyumuna uymuştur (çün + kü → çünkü).

hâlbuki mi halbuki mi doğru?

TDK'ye göre doğru yazım "hâlbuki"dir. Bitişik yazılır ve ilk hecedeki "a" harfi düzeltme işareti (^) ile yazılır. "Hâlbu ki" veya "halbuki" yanlıştır.

Hangi kelimeler ki ile bitişik yazılır?

TDK Yazım Kılavuzu'na göre 7 kalıplaşmış kelime ki ile bitişik yazılır: belki, çünkü, hâlbuki, mademki, meğerki, oysaki ve sanki. Bunların dışında bağlaç olan ki daima ayrı yazılır. Tıpkı soru eki mı/mi gibi, ki de daima ayrı yazılır.

📌 Özet

TDK Yazım Kılavuzu'na göre bağlaç olan "ki", cümleleri veya sözcükleri birbirine bağlama göreviyle kullanıldığında ayrı yazılır; ancak belki, çünkü, hâlbuki, mademki, meğerki, oysaki ve sanki olmak üzere 7 kalıplaşmış kelimede bitişik yazılır.

  • Bağlaç olan ki genellikle ayrı yazılır.
  • Şüphe ve pekiştirme amaçlı ki de ayrı yazılır.
  • belki, çünkü, hâlbuki, mademki, meğerki, oysaki, sanki bitişik yazılır.
  • Aitlik eki olan -ki (duvardaki, yarınki) bitişik yazılır.
  • "çünkü" kelimesinde küçük ünlü uyumu vardır (çün + kü).
  • Bağlaç ki cümleleri bağlar, aitlik eki -ki yer/zaman bildirir.