Soru eki mı, mi, mu, mü, TDK Yazım Kılavuzu'na göre kendinden önceki kelimeden daima ayrı yazılır ve büyük ünlü uyumu ile küçük ünlü uyumu kurallarına uyar. Soru ekinden sonra gelen ekler ise bitişik yazılır: "Gelecek misin?" doğru, "Gelecekmisin?" yanlıştır. Tıpkı bağlaç olan da/de gibi, soru eki de daima ayrı yazılır.
1. Soru Eki Ayrı Yazılır
Soru eki, kendinden önceki kelimeden daima ayrı yazılır. Büyük ve küçük ünlü uyumlarına uyarak dört farklı biçimde kullanılır: mı, mi, mu, mü. Soru cümlelerinin sonuna soru işareti konulur.
Kaldı mı?, Sen de mi geldin?, Olur mu?
Soru Eki Seçimi (Ünlü Uyumu)
| Son Hecenin Ünlüsü | Soru Eki | Örnek Cümle |
|---|---|---|
| a, ı | mı | Kaldı mı?, Çalışkan mı? |
| e, i | mi | Geldi mi?, Güzel mi? |
| o, u | mu | Oldu mu?, Uygun mu? |
| ö, ü | mü | Gördü mü?, Güçlü mü? |
2. Sonraki Ekler Bitişik Yazılır
Soru ekinden sonra gelen ekler, soru ekine bitişik yazılır. Soru eki, kendinden sonra gelen ekleri üzerine alır ve bu ekler ayrı değil, bitişik olarak yazılır.
Verecek misin?, Okuyor muyuz?, Gelecek miydi?, Yapıyor musunuz?
Soru Eki + Sonraki Ekler
| Ek Yapısı | Anlam | Örnek |
|---|---|---|
| mı-yım / mi-yim | 1. tekil kişi | Hasta mıyım?, Güzel miyim? |
| mı-sın / mi-sin | 2. tekil kişi | Gelecek misin?, Okuyor musun? |
| mı-yız / mi-yiz | 1. çoğul kişi | Gidiyor muyuz?, Biliyor muyuz? |
| mı-sınız / mi-siniz | 2. çoğul kişi | Yapıyor musunuz?, Anlıyor musunuz? |
| mı-ydı / mi-ydi | Geçmiş zaman | Gelecek miydi?, Doğru muydu? |
| mı-ymış / mi-ymiş | Duyulan geçmiş | Güzel miymiş?, Haklı mıymış? |
3. Soru Dışı Görevlerde Kullanım
Soru eki, soru sorma amacı dışında pekiştirme veya şart anlamı katmak için de kullanılabilir. Pekiştirmeli sözlerden farklı olarak soru eki her zaman ayrı yazılır. Bu durumlarda da ayrı yazılır.
Güzel mi güzel!, Yağmur yağdı mı dışarı çıkamayız., Eve geldim mi hemen dinlenirim.
4. Birleşik Fiillerde Kullanım
Birleşik fiillerde soru eki, iki kelimenin arasına girebilir. Bu durumda soru eki yine ayrı yazılır. Ek fiil ile birlikte kullanıldığında da aynı kural geçerlidir.
Vaz mı geçtin?, Hasta mı oldun?, Yardım mı etti?
Mini Alıştırma
Aşağıdaki cümlelerde soru ekinin doğru kullanılıp kullanılmadığını belirleyin:
- "Gelecekmisin?" cümlesi doğru mu yazılmış?
- "Güzel mi güzel bir ev!" cümlesinde soru eki doğru kullanılmış mı?
- "Okuyormusun?" cümlesi doğru mu yazılmış?
- "Vaz mı geçtin bu işten?" cümlesinde soru eki doğru kullanılmış mı?
Sıkça Sorulan Sorular
TDK'ye göre soru eki mı, mi, mu, mü kendinden önceki kelimeden daima ayrı yazılır. "Gelecek misin?" doğru, "Gelecekmisin?" yanlıştır. Bu kural her durumda geçerlidir.
TDK'ye göre soru ekinden sonra gelen ekler soru ekine bitişik yazılır. Örnek: "misin", "muyuz", "miydi", "musunuz". Soru eki önceki kelimeden ayrı, sonraki eklerle bitişik yazılır.
TDK'ye göre "miyim" bitişik yazılır çünkü "-yim" eki soru ekine eklenen bir çekim ekidir. Ancak soru eki önceki kelimeden ayrı yazılır: "Hasta mıyım?", "Güzel miyim?".
TDK'ye göre soru eki pekiştirme veya şart anlamı kattığında da ayrı yazılır. "Güzel mi güzel!" (pekiştirme), "Yağmur yağdı mı dışarı çıkamayız" (şart) gibi kullanımlarda ayrı yazım kuralı geçerlidir.
TDK'ye göre birleşik fiillerde soru eki iki kelimenin arasına girebilir ve yine ayrı yazılır. Örnek: "Vaz mı geçtin?", "Hasta mı oldun?", "Yardım mı etti?".
Özet
Soru eki mı, mi, mu, mü, TDK Yazım Kılavuzu'na göre kendinden önceki kelimeden daima ayrı yazılan, büyük ve küçük ünlü uyumuna uyan bir ektir. Soru ekinden sonra gelen ekler (-sin, -yim, -ydi, -yuz gibi) bitişik yazılır. Soru eki, soru sormanın yanı sıra pekiştirme ve şart anlamı katmak için de kullanılır; birleşik fiillerde iki kelimenin arasına girebilir.
- Soru eki (mı, mi, mu, mü) daima ayrı yazılır.
- Soru eki büyük ve küçük ünlü uyumuna uyar — son hecedeki ünlünün niteliğine göre şekil alır.
- Soru ekinden sonra gelen ekler bitişik yazılır.
- Pekiştirme ve şart anlamında da ayrı yazılır.
- Birleşik fiillerde soru eki araya girebilir.