TDK Yazım Kılavuzu'na göre ile, ayrı olarak yazılabildiği gibi kelimelere eklenerek de yazılabilir. Bitişik yazıldığında büyük ünlü uyumuna uyar. Tıpkı bağlaç olan da/de gibi, ile de Türkçenin ayrı/bitişik yazım kurallarının sıkça karşılaşılan örneklerinden biridir.
1. Ünsüzle Biten Kelimelerde
ile, ünsüzle biten kelimelere bitişik olarak yazıldığında i ünlüsü düşer ve büyük ünlü uyumuna uyar:
Örnekler
- bulut-la (bulut ile)
- çiçek-le (çiçek ile)
- kuş-la (kuş ile)
Karşılaştırma Tablosu
| Son Harf | Değişim | Ayrı Yazım | Bitişik Yazım |
|---|---|---|---|
| Ünsüz | i düşer, ünlü uyumuna uyar | bulut ile | bulutla |
| Ünlü | y girer, i düşer | araba ile | arabayla |
2. Ünlüyle Biten Kelimelerde
ile, ünlüyle biten kelimelere bitişik olarak yazıldığında araya y ünsüzü girer ve başındaki i ünlüsü düşer:
Örnekler
- arkadaşı-y-la (arkadaşı ile)
- çevre-y-le (çevre ile)
- sürü-y-le (sürü ile)
- yapı-y-la (yapı ile)
Mini Alıştırma
Aşağıdaki kelimeleri "ile" ile birleştirdiğimizde nasıl yazılır?
- araba + ile = ?
- kalem + ile = ?
- anne + ile = ?
- kitap + ile = ?
- su + ile = ?
Sıkça Sorulan Sorular
TDK'ye göre ile, ayrı olarak yazılabildiği gibi kelimelere eklenerek de yazılabilir. Her iki kullanım da doğrudur: "araba ile" veya "arabayla" şeklinde yazılabilir.
TDK'ye göre ünsüzle biten kelimelere ile bitişik yazıldığında i ünlüsü düşer ve büyük ünlü uyumuna uyar. Örnek: bulut + ile = bulutla, çiçek + ile = çiçekle, kuş + ile = kuşla.
TDK'ye göre ünlüyle biten kelimelere ile bitişik yazıldığında araya y ünsüzü girer ve i ünlüsü düşer. Örnek: araba + ile = arabayla, anne + ile = anneyle, su + ile = suyla.
Her iki yazım da doğrudur. Bitişik yazıldığında "arkadaşıyla" şeklinde yazılır. Ünlüyle bittiği için araya y ünsüzü girer.
TDK'ye göre ile bitişik yazıldığında büyük ünlü uyumuna uyar. Kalın ünlülü kelimelere -la/-yla, ince ünlülü kelimelere -le/-yle eklenir. Örnek: kitapla (kalın), çiçekle (ince).
Hayır, TDK'ye göre her iki yazım da doğrudur. "Araba ile geldim" ve "Arabayla geldim" ikisi de doğru kullanımdır. Ek fiil de benzer şekilde ayrı veya bitişik yazılabilen yapılardan biridir.
Evet, cümle başında "İle" şeklinde büyük harfle yazılır. Ancak cümle içinde küçük harfle yazılır: "Arkadaşı ile geldi."
Özet
TDK Yazım Kılavuzu'na göre "ile" edatı, Türkçede hem ayrı hem bitişik yazılabilen yapılardan biridir. Ünsüzle biten kelimelere -la/-le, ünlüyle biten kelimelere -yla/-yle şeklinde eklenir.
- ile ayrı veya bitişik yazılabilir.
- Ünsüzle biten kelimelerde: i düşer, ünlü uyumuna uyar (bulut + ile = bulutla)
- Ünlüyle biten kelimelerde: araya y girer, i düşer (araba + ile = arabayla)